ekranoplany howerwing

Ekranoplany (GEV) historia i przyszłość.

EKRANOPLANy czyli Ground Effect Vehicle (GEV)

Ekranoplany to interesujące i niedoceniane maszyny. Powszechnie funkcjonują różne nazwy maszyn działających na tej samej zasadzie wing-in-ground-effect (WIG), flarecraft, sea skimmer czy też wing-in-surface-effect ship (WISE)

Rozwój tego typu konstrukcji nastąpił tak jak w przypadku poduszkowców w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku, głównie w byłym ZSRR, gdzie ich projektowaniem zajmował się głównie Rościsław Aleksiejew oraz włoch Roberto Bartini.

Ekranoplany były stosowane w radzieckiej marynarce wojennej jako jednostki desantowe i patrolowe. Używane były na Morzu Kaspijskim i Morzu Czarnym. Rosyjska flota wycofała ze służby wszystkie swoje jednostki i z przyczyn ekonomicznych nie wprowadziła nowych. Największy z nich to popis megalomanii Rosjan, 286 tonowy ekranoplan Łuń uzbrojony w sześć rakiet moskit, który miał być postrachem lotniskowców. Obecnie Łuń, która operowała jedynie przez 3 lata począwszy od 1987, rdzewieje w porcie w Kaspijsku. W latach 90. małymi ekranolotami (ekranoplanami) była zainteresowana także amerykańska marines.

Interesujące były także niemieckie rozwiązania. W 1963 Lippisch opracował X-112, rewolucyjny projekt z odwróconym skrzydłem delta i ogonem typu T. Ten projekt okazał się być stabilnym i efektywnym, pomimo tego, że został pomyślnie przetestowany, Collins zdecydował się na zaprzestanie rozwoju projektu sprzedając patenty niemieckiej firmie Rhein Flugzeugbau (RFB), która rozwijała koncepcję odwrotnej delty w X -113 oraz sześcioosobowym X-114. Co ciekawe te jednostki mogłyby pokonywać trasę także nie korzystając z ground effect tak aby na przykład przelecieć nad półwyspem zamiast go omijać.

GEV od lat 80. XX wieku

Ekranoplany opracowane od lat 80. to przede wszystkim mniejsze jednostki przeznaczone do zastosowań rekreacyjnych i cywilnych. W Niemczech, Rosji i Stanach Zjednoczonych, a także  Australii, Chinach, Japonii, Korei i na Tajwanie pojawiło się największe tempo rozwoju GEVów. W tych krajach zaprojektowano i zbudowano niewielki sprzęt maksymalnie dziesięcio miejscowy. Zaproponowano inne większe projekty promów i ciężkich transportowców, ale nie zostały zrealizowane. Oprócz opracowania odpowiedniej konstrukcji i konfiguracji, rozwijane są także specjalne systemy sterowania automatycznego i systemy nawigacyjne. Obejmują one specjalne wysokościomierze z dużą dokładnością do precyzyjnych pomiarów wysokości, a także mniejszą zależność od warunków pogodowych. Po szeroko zakrojonych badaniach i eksperymentach wykazano, że „wysokościomierze radiowe fazowe” są najbardziej odpowiednie dla takich zastosowań w porównaniu do wysokościomierza laserowego, izotropowego lub ultradźwiękowego.

ekranoplany schemat flarecraft
Schemat dwumiejscowego Flarecraft napędzanego dobrze znanym z poduszkowców i motolotni Rotaxem 582 o mocy 65KM
PODUSZKOWIEC KORZYSTAJĄCY Z  GROUND EFFECT

Amerykańska Firma Universal  hovercraft stworzyła latające poduszkowce, prototyp  po raz pierwszy odbył lot w 1996 roku.  Od 1999 roku firma oferowała plany, części, zestawy jak i wyprodukowane poduszkowce GEV o nazwie Hoverwing. Parę lat temu Podczas rozmowy z właścicielem firmy UH uzyskałem informacje iż sprzedaż tego modelu nie jest wielka ze względu na ograniczone zastosowanie i wymóg dużej otwartej przestrzeni.

ekranoplany howerwing
Hybryda pomiędzy ekranoplanem i poduszkowcem – Hoverwing
SINGAPURSKIE AIRFISH

W Singapurze Wigetworks kontynuuje prace rozwojowe i uzyskał certyfikat Lloyd’s Register w celu zaliczenia do tej klasy i wpisu do rejestru. W dniu 31 marca 2011 r. AirFish 8-001 stał się jedną z pierwszych WIG (Wing in Ground) umieszczonych w Singapurskim Rejestrze Statków, jednym z największych rejestrów statków. Wigetworks współpracował także z Wydziałem Inżynieryjnym Uniwersytetu Narodowego w Singapurze w celu opracowania jednostek WIG o większej pojemności.

ekranoplany airfish 8
Ekranoplan Airfish 8 w locie
KOREAŃSKIE EKRANOPLANY

W Korei firma Wing Ship Technology Corporation opracowała i przetestowała 50-osobową wersję jednostki WIG o nazwie WSH-500. 

ekranoplany korea

speyfikacja ekranoplany

PERSKIE GEV

Iran wdrożył we wrześniu trzy dywizjony dwuosobowych GEV Bavar 2. Te ekranoplany posiadają zamontowany pistolet maszynowy i aparaturę szpiegowską ponadto posiadają cechy, które wydatnie zmniejszają jego sygnaturę radarową w sposób podobny do stealth. W październiku 2014 r. Obrazy satelitarne pokazały nowe zdjęcia Ekranoplanu w stoczni na południu Iranu. Ekranoplan ma dwa silniki i nie ma uzbrojenia. Nowy model czyli Bavar 4 pojawił się niedawno na targach.

ekranoplany inańskie bavar ekranoplan bavar-4 iran

Głównym problemem w rozwoju militarnych ekranoplanów okazały się koszty a także awarie spowodowane niską odpornością odrzutowych na wodę morską. Kolejnym problemem okazały sie znaczne turbulencje podczas występowania fali na morzu z którymi nie potrafili sobie poradzić konstruktorzy.

Zobaczymy co pokaże przyszłość ale wydaje się, że wraz z poprawą efektywności silników oraz rozwojem technologii lekkich kompozytów, przynajmniej turystyczne ekranoplany mogą wejść to powszechniejszego użytku.

W tym roku przedprodukcyjny „Craft 2” oficjalnie zarejestrowany jako Międzynarodowy Jacht w Rejestrze Jachtów Langkawi (LIYR) w Malezji pod nazwą  Airfish Voyager wykonał lot wycieczkowy na długim dystansie (350 mil morskich) w Cieśninie Malackiej, obok interesujących międzynarodowych tras żeglugowych z Portu Malakka do wyspy Langkawi w Malezji, aby wziąć udział w międzynarodowej wystawie morskiej i lotniczej w Langkawi w 2017 (LIMA’17).

ekranoplan turystyczny
cywilny Flarecraft Flarecraft jest wykonany z kompozytów węglowych, podróżuje z prędkością 200 km/h, 3 metry nad wodą. Oficjalnie jest to łódź pod nadzorem USCG

Interesujący artykuł o ekranoplanach Pelican rozważanych przez Boeing Phantom Work  czytaj tu

Tekst: Jakub Furmański

Źródła:

Business Insider

Hovercraft.com

„Wigetworks.” Wigetworks Private Limited.

Please follow and like us: